Cuma

Kışın kayak, baharda trekking, yazın yayla
Uğur MART/ NİĞDE, (DHA)

Niğde Ulukışla sınırları içerisinde yer alan Darboğaz kasabası, sahip olduğu coğrafi konumun avantajlarıyla dört mevsim ziyaret edilebilecek bir yer. Bolkar Dağları’nın doğal zenginlikleri sayesinde bölgede dağcılık, kar sörfü, trekking, kampçılık ve avcılık yapılabiliyor.

Yazın özellikle Adana ve Mersin’in sıcağından kaçıp, yaylalarına sığınmak mümkün. Kasabanın bir başka özelliği ise bölgede yetişen ve büyük çoğunluğu ihraç edilen Napolyon kirazı. Her yıl bölgede bir kiraz festivali düzenleniyor.

Darboğaz Kasabası, Orta Toroslar’ın kuzeyinde, Bolkar Dağları’nın eteklerinde bulunuyor. Niğde il merkezine 60, Ulukışla ilçe merkezine 15, Çiftehan Kaplıcaları’na ise 20 km uzaklıkta. Bu konum, kasabaya turistik açıdan çok büyük bir avantaj sağlıyor. Özellikle de doğa sporlarına meraklı olanlar için. Bölgede kayak, trekking, kampçılık, mağaracılık, avcılık, yamaç paraşütü, kar sörfü yapmak mümkün. Ancak herhangi bir tesis bulunmadığından, günübirlik gitmek veya yakınlardaki yerleşim merkezleri ile Çiftehan Kaplıcaları’nda konaklamak gerekiyor.

DOĞAL PİST 7 KM

Kasaba, Toroslar’ın kuzey yamacında. Bu nedenle kar hem çok yağıyor, hem de uzun süre yerden kalkmıyor. Temmuz ayında bile kayak yapmak mümkün. Ancak herhangi bir tesis, teleferik sistemi veya gidenlere rehberlik yapacak bir birim yok. 7 km’lik bir doğal kayak pisti var. Toros sediri, karaçam, köknar ve ardıç ağırlık olmak üzere sık ormanlarla kaplı olan Bolkarlar’ın 3 bin 524 metre yükseklik ile zirvesi olan Medetsiz Tepesi de dağcılar için önemli.

Darboğaz çevresinde, çengel boynuzlu dağ keçisi, domuz, kurt, vaşak, ur kekliği, ala keklik, çil kekliği, bıldırcın ve üveyik gibi yaban hayvanları yaşıyor. Nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olmayan bazılarını avlamak mümkün. Elbette av sezonunda ve izin dahilinde. Öte yandan Bolkarlar üzerindeki doğal mağaralar, yine dağların zirvesindeki Karagöl, Çinigöl, Kapıgölü, Alagöl gibi irili ufaklı göller bölge için önemli bir doğal zenginlik.

Bolkarlar’ın yaklaşık 2 bin metre yüksekliğindeki Meydan Yaylası ise, bölgenin en önemli turizm merkezi. Yerli ve yabancı turistlerin sıkça uğradığı Meydan Yaylası’nda 1992’de temeli atılan kayakevi inşaatı özel bir şirket tarafından yap-işlet-devret modeli yapılıyor. Şimdileri çadırlarda konaklanabilen Meydan Yaylası, doğayla iç içe birkaç gün geçirmek isteyenler için ideal.

ŞİFALI BİTKİLER AÇISINDAN ZENGİN

Burada çok çeşitli bitki türleri yetişiyor. Yurtdışından araştırma yapmak üzere gelen üniversite öğrencileri var. Sarı zambak ve gelincik çeşitleri, kardelen, yabani buğday, yabani nohut ve yayla çiçeği bölgeye has renklerden. Birçok şifalı bitki türüyle de karşılaşmak mümkün. Adaçayı, ada soğanı, alıç, anason, ardıç, at kuyruğu, ayrık otu, baldıran, ballıbaba, banotu, beş parmak otu, beyaz çöpleme, bit otu, civan perçemi, çakşır otu, çoban çantası, eşek hıyarı, gıvışkan otu, güvey feneri, hintkeneviri, hüsnüyusuf, ısırgan, kadın tuzluğu, kantaron, kara kafes otu, karnıyarık otu, keklik gözü, kenger, kısa Mahmut, koyun otu, köpek dili, köpek üzümü, kurt pençesi, kuzu kulağı, madımak, mürver, nane, ölmez çiçek, öksürük otu, sütleğen, sığır dili, yarpuz, yer mücveri, yer somunu, yoğurt otu, eşek kerdemesi bölgede bahsi geçen şifalı otlardan sadece bazıları. Yöre halkı ise, ziyaret amacıyla bölgeye gelenlerin, nadir çiçek ve bitkileri kökleriyle sökerek götürmeye çalışmalarından şikayetçi.

RANA HOLTZİ’NİN EVİ KARAGÖL

Rana Holtzi, Karagöl’de yaşayan bir tür kurbağa. Dünyanın başka hiçbir yerinde rastlanmayan bu kurbağa öterken diğer kurbağalar gibi göğsünde hava kesesi oluşmuyor. Zehirli sıtma mikrobunu taşıyan dişi sivrisinek türünün larvası ile besleniyor. İlk defa, 1800’lü yılların sonunda yöreyi gezen bir Alman biyolog tarafından keşfedilmiş. Son yıllarda koruma altına alınmış. Rana Holtzi adlı kurbağanın yaşadığı Karagöl’de sazan avlanabiliyor.

Özellikle Adana, Mersin ve Ankara’dan yaz tatili için gelenlerin villa tipi yazlık evler yaptığı Bolkarlar’ın eteğindeki Darboğaz Beldesi’nin CHP’li Belediye Başkanı Mustafa Kuzun, Bolkarlar’ın koruma altında olduğunu, buralara tatil ve dinlenme için gelenlere belli bölgelerde konaklama izni verildiğini söylüyor. Bitki örtüsü ve yaban hayvan hayatını korumaya çalışıyorlar. Darboğaz Beldesi’ne gelenler, belediyenin gösterdiği alanlarda çadır kurup konaklamanın yanı sıra 15 kilometre uzaklıktaki Ulukışla İlçesi’ndeki Emrah Otel ile termal kaplıcalarıyla ünlü 28 kilometre uzaklıktaki Çiftehan Beldesi’ndeki onlarca otelin birinden de yararlanabilir.

ÇİFTEHAN KAPLICALARI

Yine Niğde sınırları içinde, Darboğaz’a 20 km. mesafede bulunuyor. Çiftehan adını, kasaba girişindeki iki handan aldığı söyleniyor. Çiftehan, sıcak su kaynakları nedeniyle ilk çağlardan itibaren dikkat çekmeye başlamış. Bölge; Eti, Frig ve Roma dönemlerine yerleşim yeri haline gelmiş. Mısır kraliçesi Kleopatra’nın, Tarsus’ta yaşadığı zamanlarda sık sık bu kaplıcaya gelerek uzun süre kaldığı ve suyun gençleştirici, güzelleştirici ve dinlendirici özelliklerinden faydalandığı söyleniyor. Bugün Çiftehan kaplıcalarının, eski havuzunun temel kısmı Roma dönemine ait. Hálá ayakta olan ve kullanılan havuzlu banyolar ise Selçuklular zamanında yapılmış. Bizans döneminde, Sasani ve Arap akınlarına maruz kalmış. Osmanlılar zamanında Bağdat demiryolu buradan geçtiği için, 1910 yılında tren istasyonu kurulmuş.

Çiftehan kaplıcalarının suyu, sodyum sülfatlı bir su. Kadın ve erkeklere mahsus iki bölümü var. Erkekler kısmında 85, kadınlar kısmında 26 metrekare büyüklüğünde birer havuz bulunuyor.

Darboğaz’ın özellikle kirazı çok ünlü. Hatta kasabada, kiraza ithafen her yıl Darboğaz Kiraz Kültür ve Sanat Festivali adlı bir festival de düzenleniyor. Arıcılık sektörünün epey geliştiği Darboğaz’a gitmişken kasabanın meşhur balının tadına bakmadan dönmeyin.

GEREKLİ TELEFONLAR

Darboğaz Belediye Başkanlığı: (388) 522 40 62

Emrah Otel: (388) 511 31 14

Çiftehan Çelik Palas Otel: (388) 531 22 41- 42

Darbogaz Kasabasi Info Vikipedia

Darbogaz, Ulukisla
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Git ve: kullan, ara
? Basligin diger anlamlari için Darbogaz sayfasina bakiniz.
Darbogaz, Türkiye
Bilgiler
Nüfus 3256 (2000)
Rakim 1460 metre
Koordinatlar
Posta Kodu 51920
Alan Kodu 388
Yönetim
Cografi Bölge Iç Anadolu Bölgesi
Il Nigde
Ilçe Ulukisla
Darbogaz, Nigde ilinin Ulukisla ilçesine bagli bir kasabadir.

Konu basliklari [gizle]
1 Tarihi
2 Kültür
3 Cografya
4 Iklim
5 Nüfus
6 Ekonomi
7 Tarim-Ziraat
8 Altyapi bilgileri
9 Dis baglantilar

Tarihi [degistir]
Darbogaz'a ilk yerlesim hakkinda yazili bir belge bulunmamaktadir. Bulununan kalintilar ve yapilan arastirmalar sonucu öncesinde Romalilar, sonrasinda ise Bizanslilar kasabayi yurt edinmistir. Bizanslilar'dan sonra ise simdi Türkmen boylarindan olan Türkler buraya yerlesmistir. Ilk yerlesen Kabilelerin bazilari sunlardir:

Karabiyikogullari Gedikogullari Çotgiller Kölemen Türkleri

Bu kabilelerin 370-380 yil öncesinde otag (büyük çadir) kurarak buraya yerlestikleri yapilan arastirmalar
sonucu ortaya çikmistir. Kasabada eski yerlesim yerlerinin baslicalari sunlardir.

Alavu
Dikilitas
Ören
Çukur
Karatepe
Sazak
Kumyer

Kasabanin güneyinde bulunan Bogaz mevkiinde bir yazili kaya ve bir de Gömlekli kaya bulunmaktadir.Bu iki kaya arasinda hazine bulundugu çok eskilerden beri dile gelmektedir.Bu bölge için çok eskiden beri söyle bir rivayet dilden dile dolasmaktadir;

"Mal kuzunun kuzunda,güneyinin düzünde altin kasik, gümüs besik bulunmamaktadir" denir.

Tarbaz ismi

Kasabaya bir kaç asir öncesinde bir asiret reisinin çadir kurarak burayi kendilerine yurt edindigi söylenmektedir. Bu asiret reisinin eski bir çalgi olan "TAR" çaldigi ve bu yüzden asiret reisine ve dolayisla da Kasabaya "TARBAZ" denilmistir., Kasaba daha sonralari Darbaz ismi ile anilmissa da son olarak da cografi yapisi nedeniyle Darbogaz adi verilmistir.

Kültür [degistir]
Kasabanin gelenek, görenek ve yemekleri hakkinda bilgi yoktur.

Cografya [degistir]
Darbogaz Kasabasi Iç Anadolu Bölgesinde yer alan Nigde ilinin Ulukisla ilçesine bagli bir beldedir. Bölge daglik bir vadi teskil eder. Bolkar daglarinin kuzey yamaçlarinda kurulan Darbogaz; Dogusunda Gümüs ve Maden köyleri, Batisinda Emirler köyü, Güneyinde Bolkarlar ve Kuzeyinde de Porsuk (Alanbahçesi) ile çevrilidir. Sularinin soguk, havasinin güzel olmasi nedeni ile komsu olan Adana ve Mersin illerinden hemsehrililerinin 70-80 yildir vazgeçemedikleri bir yayla konumunu kazanmistir.

Yüzölçümü 6000 hektardir. Ulukisla Ilçe merkezine 15 km, il merkezine ise 70 km uzakliktadir Bolkar Dagi eteginde 1463 m yükseklikte kurulmus oldugundan yaz ve kis turizmine oldukça elverisli olmasi sebebiyle kasabanin meydan mevkiinde bu1unan 7 km'lik dogal kayak pisti kis aylarinda çok sayida yerli ve yabanci turist kasabayi ziyaret etmektedir.

Zemin, Eosen flis (kireçtasi, marn, kumtasi) formasyonundan ibarettir. Kasabanin ana zeminini, aralarinda kumtasi bantlari bulunan marnli seviyeler teskil eder kuzey tarafta yükselen Karatepe ve Sazak deresinin kuzey yamaçlari, volkaniklerden (Andezit, Spilit, Porfir) Olukbasi mevki ise, kireçtaslarindan ibarettir. Dere vadisinde alüvyon dogu ve bati yamaçlarda 3-4 metre kalinliginda yamaç molozu ile kapli sahalar görülür. Yer alti suyu derindedir, meskün bahanin batisinda kaplica mevcuttur.Deprem durumu 4 Derece tehlikeli deprem bölgesindedir. Zararsiz depremlerin oldugu bilinmektedir.

Iklim [degistir]
Kasaba, Iç Anadolu ile Akdeniz Bölgesinin tam intibak bölgesinde yer aldigindan Yazlari kurak ve sicak,
Kislari da Yagisli ve Iliman geçer en fazla yagis Ilk bahar mevsiminde gerçeklesir.Bitki örtüsü BOZKIR'dir.

Nüfus [degistir]
1968 yilina kadar köy statüsünde olan Darbogaz, nüfusunun 2000’i asmasi ile belediyelik olmustur. Halen bu statüsünü korumaktadir. 2000 genel nüfus sayiminda 1072 hanede 3607 kisi sayilmistir 1968 yilinda belediyelik olan Darbogaz kasabasi 850 hane ile son nüfus sayimina göre ise 13250 nüfus kayitlara geçsede, Büyük sehirlere ve yurt disina çikan is gücü ve mevsimlik göç nedeniyle gerçek nüfus saptanamamistir.

Gözlemler ve Yapilan arastirmalara göre Kasabamizin en sakin dönemi olan Kis aylarinda 3000-3500 yerlesik nüfus tespit edilmistir. Ulukisla Nüfus Müdürlügü kayitlarinda Darbogaz dogumlu yaklasik 11.000 kisinin
kayitli oldugu bilinmektedir. Bu rakama Kasabanin en kalabalik zamani olan Temmuz-Agustos Aylarinda yaklasildigi gözlenmistir. Son yapilan belediye seçimlerinde 3200 seçmen olmasi bu rakami dogrular niteliktedir. Yapilasmanin yaz aylarinda çok hizli gelistigi Darbogaz'da yaklasik 5000 hane bulunmaktadir

Ekonomi [degistir]
Kasabanin geçim kaynagi büyük oranda, son yillarda oldukça gelisme gösteren kiraz ihracatindan elde edilen kazanç saglamaktadir. Bunun yani sira basta Almanya olmak üzere Avrupa ve Dünyanin diger ülkelerine çalismaya giden hemsehrilerinin oradaki kazançlarinin bir bölümünü yaz aylarinda burada harcamaktadir ve buraya yatirim yapmaktadir. Ayrica emekli olup buraya yerlesen gurbetçi hemsehrilerinin, Darbogaz ekonomisine oldugu gibi Türkiye ekonomisine de döviz girdisi saglamaktadir. Tarimdaki gelismeye bagli olarak tarim araç gereçlerine de yatirim artmistir. Son yillarda traktör ve "Pat Pat" diye tabir edilen tarim araci sayisi oldukça hizli artmaktadir.Bu araçlar elliye yakin aileye kazanç saglamaktadir. Yapilasmadaki hizli artisa bagli olarak insaat sektöründe nitelikli eleman yetistirilememis ve bunun sonucunda Güney Dogudaki bazi illerden gelen kisi sayisi hizli artis göstermistir. Kasabada ticaretten geçimini elde eden 50'nin üzerinde esnaf mevcuttur.

Tarim-Ziraat [degistir]
Darbogaz Halkinin % 90'a yakini Tarim ve Tarima dayali islerle ugrasmaktadir. Bunun içerisinde en büyük payi kuskusuz Kiraz üretimi almaktadir. Kiraz üretimin yaninda az da olsa Elma yetistiriciligi yapilmaktadir. Fakat son yillarda Elma bahçeleri Elma agaçlari kesilerek yerini Kiraz bahçelerine birakmaktadir. Bunun yaninda fasulye, patates, domates gibi sebzelerle Kayisi, erik vb meyveler Kasabalinin ihtiyacina cevap verecek ölçüde yetistirilmektedir. Kasaba halkinin tarimda en çok sikinti çektigi konu ise Sulama suyudur.

Yilda 2 bin ton Kiraz ihraç eden Darbogaz sulama suyu sorununu çözüme kavusturamamistir. Yaz aylarinda ve Sonbahar'da su sikintisi had safhaya ulasmaktadir. Bu sorunu çözümü olan Gölet 2006 yili yatirim programina alinmis olup, 2007 yili ilkbaharinda yapimina baslanmistir. Ayrica bu ana göletin yapimi tamamlanana kadar Çayirharmani mevkiinde HIS tipi bir gölet Sulama Kooperatifi ve halk tarafindan yogun gayretlerle kisa bir sürede hayat geçirilerek borulu sistemle sulama suyu kismen de olsa çözüm buldu. Bu sürece kadar Kit olan sulama suyu ise çok yüksek ücretlerle satilmaktadir. Hemen yanimizda kurulu olan Emirler köyü sulama göleti sayesinde saati 2 milyon liraya su kullanirken bu rakam sondajla çikartilan yer alti sularinin son 20 milyon liraya kadar çikmaktadir. Su kaynaklarinin yetersiz kalmasi sonucu kasabanin çesitli yerleri sondaj atilarak su çikarilmaktadir.Dar bir Havzada kurulu olan Darbogaz kasabasinin her tarafina atilan bu sondajlarlarin jeolojik açidan tehlike arz etme ihtimali dikkate alinmamaktadir. Darbogaz'da tarim arazilerinin %20'si kiraç olup geriye kalan %80'i sulu tarima elverislidir. Su kaynaklarinin artmasi ve Sulama Göletinin yapilmasi ile Sulu tarim orani %90'lara, Kiraz üretimi ise ilk 5 yilin sonunda 10 bin tona, sonraki yillarda ise 15-20 bin tona çikmasi muhtemeldir. Son yilarda Modern tarim benimsenmesi ve Mevcut suyun yetersiz kalmasi ile Damla sulama sistemi yayginlasmistir

Altyapi bilgileri [degistir]
Kasabada ilkögretim ve ortaokul o vardir. Kasaba hem içme suyu sebekesi hem kanalizasyon sebekesine sahiptir. Ptt subesi vardir. Saglik ocagi vardir ancak saglik evi istenilen biçimde hizmete sokulamamistir. Kasabada ayrica ulasimi saglayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardir.